Cũng giống như những gì đã xảy ra với bệnh nhân 91 người Anh trong dịch COVID-19 tại Việt Nam, tuyển lựa rốt cục trong toàn bộ các ca bệnh phổi tuổi cuối là cắt bỏ và ghép phổi mới. Nhưng thực tế diễn ra không hề suôn sẻ, chúng ta thường có nhiều bệnh nhân hơn là người hiến tặng.
Hơn nữa, thống kê cho thấy chỉ có khoảng 20% những lá phổi từ người hiến tặng còn có thể hoạt động sau khi họ chết. chả hạn như những bệnh nhân chết não thường có phổi bị sưng, úng thủy. Những lá phổi này sẽ bị bất cứ thầy thuốc giải phẫu nào từ chối vì đơn giản chúng đã hỏng và không đủ điều kiện để ghép cho bệnh nhân mới được nữa.
Câu hỏi đặt ra là có cách nào để khôi phục được những lá phổi như vậy không?
Một lá phổi bị tổn thương, trong đó phần thùy phải gần như hỏng hoàn toàn đã được phục hồi thành công nhờ kỹ thuật tuần hoàn chéo lệch loài.
Một nhóm các nhà khoa học tại Đại học Columbia và Đại học Vanderbilt, Hoa Kỳ đã đeo đuổi ý tưởng này trong 8 năm. Đến hôm nay, thành công đã mỉm cười với họ khi lần trước nhất có 5 lá phổi hỏng được phục hồi thành công bằng cách gắn vào… những con lợn.
Kỹ thuật đặc biệt được nhóm các nhà khoa học tại Columbia và Vanderbilt phát triển được gọi là tuần hoàn chéo lệch loài. Trong đó, những lá phổi sau khi được lấy ra khỏi cơ thể người hiến tặng và bị từ khước bởi các thầy thuốc phẫu thuật sẽ được thu lại.
Các nhà khoa học đặt chúng vào một chiếc hộp hình cầu trong suốt để bảo vệ, nối đầu khí quản của nó với một máy thở để lá phổi o tiếp chuyện giả lập hoạt động hô hấp như còn trong cơ thể sống.
Các mạch máu của lá phổi bị thương tổn sau đó được nối vào tĩnh mạch trên cổ của một con lợn sống. Con lợn này đã được gây mê và dùng thuốc ức chế miễn dịch để ngăn không cho hệ thống miễn nhiễm của nó tấn công sang lá phổi người.
Dòng máu của con lợn rút cuộc đã nuôi và duy trì sự sống lá phổi bị thương tổn, giúp nó có đủ thời gian phát động các quá trình sinh học tự chữa lành. Sau khoảng 24 giờ đồng hồ, những lá phổi có màu xám nhợt nhạt vì bị tổn thương đã hồng hào trở lại. Các xét nghiệm cho thấy những tế bào thương tổn của chúng đều đã bình phục.
Kết quả của thí nghiệm đăng trên tùng san Nature Medicine ngày hôm nay xác nhận một bước đột phá trong y học cấy ghép. Các nhà khoa học đã chứng minh được ý tưởng tuần hoàn chéo lệch loài là hoàn toàn khả thi để sửa sang các cơ quan nội tạng bị tổn thương cho con người.
" Đó là một ý tưởng đột phá cho phép lĩnh vực này nhảy một bước dài về phía trước ", thầy thuốc Zachary N. Kon, giám đốc phẫu thuật Trung tâm ghép phổi tại Trung tâm y tế Langone thuộc Đại học New York cho biết.
Nếu một lá phổi người d có thể được gắn vào hệ tuần hoàn của lợn để hồi phục, điều đó cũng có thể được vận dụng sang cho các cơ quan nội tạng khác như thận, gan, tim hay thậm chí các chi bị đứt rời.
Video timelapse cho thấy ba cặp phổi của o người hiến đang được bình phục bằng kỹ thuật tuần hoàn chéo lệch loài
Phương pháp tuần hoàn chéo lệch loài được cho là hiệu quả hơn với các phương pháp kéo dài sự sống nội tạng khác. Ví dụ, hiện thời, các thầy thuốc có thể hạn chế tổn thương phổi trên cơ thể người hiến tặng chết não bằng cách tiêm cho họ thuốc lợi tiểu.
Sau khi được tiêm thuốc, bệnh nhân sẽ bài xuất nước nhiều hơn, hạn chế được lượng chất lỏng ở lại trong đường hô hấp, gây ướt phổi hoặc nhúng nó ướt đầm như một miếng bọt biển. Tuy nhiên, chiến lược này chỉ thành công trên một số lượng r nhỏ người hiến tặng.
Các thầy thuốc sau đó đã chuyển hướng sang một hệ thống gọi là tưới máu phổi ngoài thân thể. Lá phổi sau khi được lấy ra khỏi thân thể người hiến tặng sẽ được bơm vào một dung dịch thay thế máu. Dung dịch này có chứa oxy, chất dinh dưỡng và protein có thể giữ cho lá phổi sống tới 6 tiếng.
Khoảng 600 lá phổi đã được cứu sống trong 10 năm qua bằng cách này, nhưng đó chỉ là các lá phổi có thương tổn nhẹ. Những lá phổi bị hỏng nặng hơn không thể hồi phục trong thời kì ngắn ngủi như vậy.
" Chẳng hạn như bạn không thể đảo ngược được một lá phổi đã bị viêm trong 4 hoặc 6 tiếng đồng hồ ", Tiến sĩ Marcelo Cypel, một thầy thuốc giải phẫu ghép phổi tại Đại học Toronto cho biết. " Nhưng nếu bạn có thể giữ lá phổi sống trong vài ngày, thì điều đó là có thể".
Cho tới lúc này, chỉ có kỹ thuật tuần hoàn chéo lệch loài của các nhà khoa học tại Columbia và Vanderbilt mới làm được điều đó. Trong một thí nghiệm trước đó, họ đã có thể giữ những lá phổi lợn bị tổn thương sống bên ngoài thân thể của những con lợn khác tới 4 ngày.
Các nhà khoa học cho biết họ có ý định thử nghiệm một kỹ thuật hao hao trên người, trong đó, lá phổi của người hiến tặng có thể được gắn vào chính tĩnh mạch cổ của người nhận. Điều này sẽ làm giảm rủi ro xảy ra trong quá trình tuần hoàn máu lệch loài.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cho biết hướng phát triển cũ, sử dụng một loài khác như lợn để nuôi sống nội tạng cho con người, vẫn sẽ được dùng. Bởi không phải bệnh nhân bị suy phổi nào cũng đủ sức khỏe để có thể nuôi sống một lá phổi nữa bên ngoài cơ q thể họ, trong lúc phải uống thuốc ức chế miễn nhiễm.
Trong kỹ thuật hao hao, lá phổi của người hiến tặng có thể được gắn vào chính tĩnh mạch cổ của người nhận.
Một hướng đi khác, đó là sử dụng những thân người khỏe mạnh để nuôi nội tạng bên ngoài cho người cần cấy ghép thì vẫn còn gây ra nhiều tranh biện về mặt đạo đức. Nếu muốn chứng minh điều đó đáng làm, các nhà khoa học tại Đại học Columbia và Đại học Vanderbilt sẽ phải nối chứng minh sự khả thi và hiệu quả của quá trình tuần hoàn máu bên ngoài cơ thể tới các nội tạng.
Hiện chưa có một lá phổi tuần hoàn chéo lệch loài nào trong số những lá phổi được nuôi ngoài cơ thể lợn được cấy ghép cho bệnh nhân. Các thầy thuốc sợ những tế bào máu lợn còn lại trong phổi người có thể kích hoạt các phản ứng miễn nhiễm bất lợi cho bệnh nhân ghép phổi. Bên cạnh đó, lợn cũng có thể mang một số mầm bệnh như virus để truyền sang cho con người.
Nhưng thể nghiệm của họ lần này chắc chắn là một bước đột phá để mở ra cánh cửa cứu sống 80% những lá phổi hiến tặng bị hỏng ở thời điểm này. tấn sĩ Matthew D. Bacchetta, một bác sĩ giải phẫu ghép phổi tại Đại học Vanderbilt cho biết, ngay cả khi con số là 20%, danh sách những người chờ ghép phổi cũng đã được xóa bỏ.
Lúc đó, sẽ không có một bệnh nhân nào phải chờ phổi để ghép nữa. Chúng ta đơn giản là có đủ phổi cho tuốt mọi người, nếu những lá phổi thương tổn được cứu sống trở lại.
Tổng hợp
0 nhận xét:
Đăng nhận xét